Aile

Sınav Kaygısı: Hayatın Sonu Mu?

Sınav Kaygısı: Hayatın Sonu Mu?

Sınavlar hayatın bir çok aşamasında karşımıza çıkan bariyerlerdir.  Bu bariyerleri aşmak için gereken şey sadece bilgi değildir.  Başarı aynı zamanda psikolojik olarak yeterli düzeyde hazır olmayı gerektirir.  Hazır olma düzeyi sınava ilişkin motivasyon ve sınava duyulan kaygıyı içerir.
Sınav kaygısına geçmeden önce kaygı kavramını biraz açıklamakta fayda var.  Kaygı kişinin korku verici veya tehdit edici bir duruma karşı vermiş olduğu ruhsal ve bedensel bir tepkidir  Tehlikeli olduğu bilinen ya da yeni ve bilinmeyen bir uyaran karşısında kişinin kaygı duyması normaldir ve hatta sağlıklı bir göstergedir.  Bu kaygıyı vücut sistemi kendini korumaya almak, savunma yapmaya hazır olmak için bir işaret olarak algılar.  Bu kaygı bizim yaşamsal devamlılığımızı sağlamak için gerekli bir durumdur.  Ancak önemli olan bu kaygının düzeyidir.  Yeteri kadar kaygı duyulmaması da gereğinden fazla kaygı duyulması da süreci sabote eder.  Yeteri kadar kaygı duymamak, durumu hafife almayı ve gerekli hazırlığı yapmamayı getireceğinden başarıyı engeller.  Gereğinden fazla kaygı duymak ise kişide stres tepkilerine yol açar ve bilişsel sürecin sağlıklı işlemesinin önüne geçer.  İşte sınav kaygısı da bu noktada başlar.  Sınav kaygısı, öncesinde öğrenilen bilginin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun kaygı olarak tanımlanır.  Buradaki en önemli durum kaygının, performansın önüne geçmesidir.
Yaşadığımız durum sınav kaygısı mı?
Sınav kaygısının belirtileri şu şekildedir: Sınav için felaket senaryoları içeren içeren yorumlar yapma, sınavla ilgili olumsuz düşünceler, unutkanlık, dikkati toplamakta güçlük çekmek, gerginlik, huzursuzluk, karamsarlık, panik olma ve kontrolü kaybetme duygusu, çaresizlik hissi, ders çalışmayı bırakma, sınavı yarıda bırakıp kaçma, ders çalışmayı sürekli erteleme, suni milatlar yaratıp bekleme ya da sınava hiç girmemek gibi davranışlar. Bu belirtileri yaşıyorsanız durumunuz sınav kaygısına işaret ediyor demektir.

Sınav kaygısı kimlerde görülür?
Sınav kaygısının birçok özelliğin ortak sonucu olarak ortaya çıkabileceği düşünülmektedir.
•    Sınava yüklenen anlam: Sınavın hayatın odağı haline getirilmesi, bir dönüm noktası olarak  algılanması, sınavın başarısızlıkla sonuçlanması durumunda hayatın biteceği gibi bir düşünce sınavla ilgili kaygıyı yükseltmektedir.
•    Ailenin tutumu: Çocuğun başarısının küçümsendiği, takdir görmediği, sürekli kardeşleriyle ya da başka çocuklarla kıyaslanan, baskıcı ve eleştirel ailede büyümek çocukta sınav kaygısına yol açar. Çocuktan başarı beklentisinin yüksek olması, çocuğa sürekli olarak “Senin kazanman için çok fedakarlık ediyoruz, kazanmak zorundasın” gibi ifadeler kullanılması da çocuğun üzerindeki kaygıyı artırır.
•    Başkalarının düşüncelerine verilen önem: Çevresindekilerin kendisi hakkında neler düşüneceğini aşırı önemseyen kişiler eleştiriden ve küçümsenmekten korkarlar ve bu da kaygıya yol açar.
•    Kişilik özellikleri: Olumsuz sonuçlara odaklanan, başarılarını küçümseyen, kendini başarısız gören kişilerde sınav kaygısı daha çok görülmektedir.
•    Mükemmeliyetçilik: Hata kabul etmeyen, başarının ancak yüzde yüz kazanımla değerlendiren ya hep ya hiç bakış açısı olan kişilerde sınav kaygısı için hazırlayıcı bir etmendir.
•     Yanlış çalışma metodu: Kişinin kendine uygun olmayan öğrenme metodu kullanması, çalışma alışkanlıklarının verimsiz olması, kişiye uygun olmayan çalışma programı uygulaması sınav kaygısının diğer bir nedenidir.

Sınav kaygısı için neler yapılabilir?
•    Anne babanın çocuğu eleştirmemesi, başka çocuklarla kıyaslamaması, çocuktan gerçekçi ve makul beklenti içine girmesi gerekir.
•    Sınava yüklenen anlamı gözden geçirmekte fayda vardır. Hayatın sonu olmadığı çocuğa hissettirilmelidir.
•    Gerçekçi ve uygulanabilir hedefler oluşturmak önemlidir.
•    Kişiye en uygun olan öğrenme metodunu bulmak ve çalışma planlarını bu doğrultuda oluşturmak gerekir.
•    Çalışma programlarının çocuğu zorlamayacak, kapasitesine uygun ve uygulanabilir şekilde hazırlanması lazım.
•    “Sınavı kazanamazsan her şey mahvolur” gibi sınav sonucunun olumsuz olması üzerine kurulu felaket senaryoları kurgulamamak gerekir.
•    Olumlu düşünceye odaklanmak, sınav dışındaki başarıları küçümsememek, kendine değer vermek çocuk üstündeki baskıyı azaltacaktır.
•      Gevşeme egzersizleri yapmanın kaygıyı azaltmada önemli etkisi vardır. Günlük olarak gevşeme ve nefes egzersizleri  yapılabilir.
•    Sadece sınava odaklanıp sosyal çevreden kopmamak gerekir.
•    Evde anne baba ve çocuk arasında konuşma/paylaşımların sadece sınav üzerinden olmaması, çocuğun başka yönlerinin de olduğu gerçeğini hem anne babaya hatırlatmak hem de çocuğa hissettirmek açısından önemlidir.

 

                                                                         Evin GÜLDOĞAN

                                                                                                       psikolog ve psikoterapist

 

 

 

 

http://evinguldogan.com.tr/

 

Aile

Daha Fazla Aile

  • Bedensel Hastalığı Olan Çocuklar

    Bütün çocuklar hayatlarının bir dönemlerinde gerek kendileri gerekse aileleri için sıkıntı doğuracak bir hastalıkla karşılaşma riskine sahiptirler....

  • Ergen Ailesi Olmak

    Ergenlik dönemi hem anne babalar hem de çocuklar için zorlayıcı bir dönem olabilir. Çocuklukla erişkinlik arası bu...

  • Çocuk ve Stres

    Ebeveynler olarak çocuk ve stres kavramlarını yan yana getirmeyi pek anlamlı bulmaz ve kabullenemeyiz. Hatta ne yazık...

  • Yaratıcılık Özellikleri

    Yaratıcı özelliğe sahip kişiler zihinsel hareketliliğe ve esnekliğe sahiptirler. Bu kişiler sorunlara yeni veya uygun yaklaşımlar bulabilirler...

  • Öğrenme Özellikleri

    Üstün veya özel yetenekli çocuk, çok çeşitli konularda derin ve yoğun bilgilere sahiptir. Öğrenmede hız ve derinlikleri...

  • Epilepsi – Psikiyatri İlişkisi

    – Epilepsi hastalığı nedir, hangi disiplinlerin ortak alanına girer? Epilepsiyi tanımlamadan önce nöbeti (seizure) tanımlamak gerekiyor. Nöbet...

deneme aşamasında

Copyright © 2016 cocukveegitimi.com